ZUSTER FIETJE

Op 6 december 1944 fietst zuster Sophia van Leeuwen met drie collega''s uit het Haagse ziekenhuis Bronovo naar de Achterhoek om daar tewerkgestelde gravers te verzorgen. Duizenden jongens en mannen zijn bij grootschalige razzia''s in het westen van het land door de Duitsers opgepakt en vervolgens in het oosten van het land en in Duitsland aan het werk gezet om loopgraven en tankvallen te graven.

In de barre en bitterkoude wintermaanden december en januari moeten zij gewoon doorgraven. Ook de zusters trotseren weer en wind. Zij fietsen van kamp naar kamp, verbinden voeten, delen kleren uit en bieden troost en bemoediging.

In de eerste dagen van februari worden zij overvallen door de komst van honderden mishandelde graversuit Rees. Die worden opgevangen en verpleegd in haastig ingerichte noodziekenhuizen. Ook in ''s-Heerenberg: eerst in het grote klooster van de Witte Paters en later, na de plaatselijke bevrijding op 1 april, in kasteel Huis Bergh. De vier Haagse zusters gaan daar alle vier werken; zuster Fietje vanaf het eerste begin als directrice.

Eind mei 1945, wanneer de noodziekenhuizen leeglopen, is er een nieuwe uitdaging. Fietje gaat mee met drie Rode Kruistochten naar Duitsland om daar achtergebleven zieke dwangarbeiders op te sporen en thuis te brengen. Dan leert zij ook de man kennen met wie zij zich in de zomer verlooft.

Dit verhaal over zuster Fietje en haar werk onder de gravers is gebaseerd op historisch onderzoek. Naastrelevante publicaties zijn allerhande documenten geraadpleegd, bewaard in privecollecties en in collecties onder beheer van Nederlandse archiefinstellingen. Een dagboek, verslagen en brieven van de hand van Sophia van Leeuwen vormden het uitgangspunt voor het onderzoek..

Auteur Gerrit Groeneboer, zoon van Zuster Fietje, is historicus. Hij studeerde in Amsterdam en werkte als geschiedenisleraar in Leiden.