YOGA VAN SPINOZA

Vandaag de dag heeft de mens ongekende macht (wetenschappelijk, technologisch, militair en politiek) tot zijn beschikking, waar de hele planeet grondig voor getransformeerd moest worden. Toch wordt de mensheid op het hoogtepunt van deze macht geconfronteerd met uitdagingen waar ze volkomen machteloos tegenover lijkt te staan, van scheve sociaaleconomische verhoudingen tot klimaatrampen. De filosofie van Baruch Spinoza (1631-1677) kan een nieuw perspectief bieden om de kern van deze paradox te begrijpen en tot een mogelijke oplossing te komen. Spinoza geeft aan hoe effectieve versterking moet resulteren in een verbetering van het soort kennis waartoe we toegang hebben; en hoe, in het proces van versterking, op natuurlijke wijze een onbeperkte en onuitputtelijke bron van vitale energie ontdekt wordt, met name in de kennis van hoe elk individueel wezen deel en uitdrukking van het geheel is. Om deze beweringen echter op waarde te kunnen schatten en ernaar te kunnen handelen is het nodig Spinoza niet alleen te lezen als een theoreticus of metafysicus uit een ver verleden, maar als een beoefenaar van die contemplatieve disciplines die in India al duizenden jaren ''yoga'' worden genoemd. Net zoals de meeste Indiase scholen benadert Spinoza''s yoga het gewone leven kritisch, maar in tegenstelling tot deze scholen wordt de oplossing niet gezocht in het uitbannen van het menselijk verlangen, maar in de diepere en intensere bekrachtiging ervan. Op deze wijze is Spinoza''s yoga geen onleesbare formule, maar een duidelijk recept dat de manier waarop we de wereld bewonen kan transformeren. Tegelijkertijd stelt Spinoza''s yoga ons in staat thema''s en praktijken uit Indiase yogatradities te heroverwegen en te problematiseren, waardoorwe met een frisse blik naar hun waarde en toepasbaarheid kunnen kijken.