HANDBOEK TAALGERICHT VAKONDERWIJS

Handboek taalgericht vakonderwijs

Leerlingen gebruiken in alle leergebieden taal, en leren zo al pratend, lezend en schrijvend. Iedere leraar is daarom gebaat bij inzicht in de relatie tussen taal en leren. Taalgerichtvakonderwijs biedt leraren praktische middelen om onderwijs in diverse schoolvakken op hoog niveau te houden en tegelijkertijd de Nederlandse taalvaardigheid van leerlingen verder te ontwikkelen. Zo worden leerlingen toegeleid naar de taaleisen van opleidingen en van de maatschappij.

Het Handboek taalgericht vakonderwijs beschrijft concreet hoe leraren van alle vakken dit kunnen doen, voortbouwend op de (taal)kennis en ervaring van de leerlingen. Leraren leren gelijktijdig te werken aan vak- en taaldoelen door taalsteun te bieden, veel interactiemogelijkheden te creëren en contextrijk onderwijs te geven. Ze nemen taal ook mee in hun toetsing en beoordeling.

Zowel in Nederland als Vlaanderen vragen recente vernieuwingen in het onderwijsbeleid en het curriculum om deze verbinding van taalonderwijs aan onderwijs in andere vakken. Dat maakt integratie van taal- en vakdidactiek urgenter dan ooit voor lerarenopleidingen en voor professionalisering binnen het taalbeleid van scholen.

Dit handboek geeft leraren een goed toegankelijke theoretische basis, praktijkvoorbeelden en tal van didactische suggesties, gekoppeld aan een route voor het (her)ontwerpen van lessen in uiteenlopende vakken. Het is gebaseerd op vele ervaringen met taalgericht vakonderwijs en jarenlang onderzoek naar kenmerken van schools taalgebruik in verschillende vakken. Leraren (in opleiding) kunnen er direct mee aan de slag. Ook wordt besproken hoe leraren samen taalgericht vakonderwijs in een school kunnen invoeren.

In deze vijfde editie komen nieuwe ontwikkelingen in beleid, onderzoek en praktijk aan bod. Om de ontwikkeling van dagelijkse taal naar schoolse taal verder vorm te geven, wordt in verschillende hoofdstukken de metafoor van de taaltrap gebruikt als houvast voor gerichte inzet van taalsteun. Het laatste hoofdstuk, over taalgericht vakonderwijs binnen het taalbeleid van de school en de opleiding, is verdiept met nieuwe inzichten in de opbouw van professionalisering.

Handboek taalgericht vakonderwijs is geschreven voor vakleraren, leraren in opleiding en voor iedereen die vakonderwijs individueel of in teamverband wil versterken vanuit aandacht voor de gesproken en geschreven taal van het vak.

Maaike Hajer is gepensioneerd lector Meertaligheid en Onderwijs aan de Hogeschool Utrecht en was hoogleraar aan de Universiteit van Malmö. Theun Meestringa was tot zijn pensionering verbonden aan SLO, nationaal expertisecentrum voor leerplanontwikkeling.